ภงด 94 คืออะไร?
ภงด 90 กับ 94 ต่างกันยังไงสำหรับผู้เริ่มต้นทำธุรกิจหรือเริ่มมีรายได้เสริม คำถามแรกที่ต้องทำความเข้าใจ ภงด 94 คืออะไร และมีความสำคัญอย่างไรในระบบภาษีของประเทศไทย
ภ.ง.ด.94 ย่อมาจากอะไร?
ภ.ง.ด. ย่อมาจาก "ภาษีเงินได้" ซึ่งหมายถึงแบบแสดงรายการภาษีเงินได้ที่บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลมีหน้าที่ต้องยื่นต่อกรมสรรพากร
ส่วน
ภ.ง.ด.94 คือ "แบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี" ซึ่งเป็นการจัดเก็บภาษีล่วงหน้าจากรายได้ที่เกิดขึ้นในช่วงครึ่งปีแรก (ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 30 มิถุนายน) ของปีภาษีนั้น ๆ
จุดต่างพิเศษจากแบบอื่น ภ.ง.ด.94 คือ เป็นแบบแสดงรายการ "ครึ่งปี" ไม่ใช่แบบ "รายปี" มีวัตถุประสงค์เพื่อบรรเทาภาระภาษีของผู้เสียภาษี ไม่ให้ต้องชำระเงินก้อนใหญ่ทีเดียวในตอนปลายปี และช่วยให้ภาครัฐมีกระแสเงินสดหมุนเวียนในการบริหารประเทศ
ใครบ้างที่ต้องยื่น ภ.ง.ด.94?
ไม่ใช่ทุกคนที่มีรายได้จะต้องยื่นแบบภาษีครึ่งปีประเภทนี้ กรมสรรพากรกำหนดว่า ผู้ที่ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ต้องเข้าเงื่อนไขทั้ง 2 ข้อพร้อมกัน ได้แก่ (1) มีรายได้ประเภทที่กำหนด และ (2) มีรายได้ครึ่งปีถึงเกณฑ์ขั้นต่ำ
เงื่อนไขที่ 1: ต้องมีรายได้ประเภท 40(5)–(8)
ต้องเป็นผู้ที่มีเงินได้พึงประเมินตามประมวลรัษฎากรมาตรา 40(5) ถึง 40(8) ได้แก่
มาตรา 40(5) ค่าเช่า: รายได้จากการปล่อยเช่าทรัพย์สิน เช่น บ้าน คอนโดมิเนียม ที่ดิน รถยนต์ หรือเครื่องจักร
มาตรา 40(6) วิชาชีพอิสระ: กลุ่มอาชีพเฉพาะทางที่กฎหมายกำหนด 6 อาชีพ ได้แก่ การประกอบโรคศิลปะ (แพทย์/ทันตแพทย์) กฎหมาย วิศวกรรม สถาปัตยกรรม บัญชี และประณีตศิลปกรรม
มาตรา 40(7) รับเหมา: การรับเหมาที่ผู้รับเหมาต้องลงทุนจัดหาสัมภาระและวัสดุอุปกรณ์สำคัญเอง นอกเหนือจากเครื่องมือทำมาหากินทั่วไป
มาตรา 40(8) ธุรกิจ/พาณิชย์อื่น ๆ: รายได้จากการทำธุรกิจ พาณิชย์ เกษตรกรรม อุตสาหกรรม การขนส่ง หรือรายได้อื่น ๆ ที่ไม่เข้าประเภท 40(1)–(7) เช่น แม่ค้าออนไลน์ YouTuber, Influencer นักแสดงสาธารณะ (นักร้อง นักแสดง นักดนตรี) รวมถึงเจ้าของกิจการส่วนตัวที่ไม่ได้จดทะเบียนเป็นนิติบุคคล
หมายเหตุ: ผู้ที่มีรายได้จากเงินเดือนประจำเพียงอย่างเดียว (มาตรา 40(1)) หรือรายได้จากการรับจ้างทั่วไป (มาตรา 40(2)) เช่น ค่าจ้างฟรีแลนซ์ ค่าคอมมิชชั่น หรือค่าตอบแทนจากการรับงานเป็นครั้งคราว ไม่ต้องยื่น ภ.ง.ด.94
เงื่อนไขที่ 2: ต้องมีรายได้ครึ่งปีถึงเกณฑ์ขั้นต่ำ
นอกจากประเภทรายได้แล้ว ต้องมีรายได้สะสมในช่วง 6 เดือนแรก (1 ม.ค. – 30 มิ.ย.) ถึงเกณฑ์ที่กำหนด ดังนี้
สถานภาพโสด: มีเงินได้ประเภท 40(5) – (8) รวมกันในช่วงครึ่งปีแรก เกิน 60,000 บาท
สถานภาพมีคู่สมรส: ไม่ว่าฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะมีรายได้เพียงฝ่ายเดียว หรือมีรายได้ทั้งสองฝ่าย เมื่อนำรายได้ประเภท 40(5) – (8) มารวมกันในช่วงครึ่งปีแรกแล้ว เกิน 120,000 บาท
ตัวอย่างเคสที่ต้องยื่น
เพื่อความชัดเจน ลองดูตัวอย่างรูปแบบรายได้ในชีวิตจริงว่าเข้าข่ายที่ต้องยื่นแบบครึ่งปีหรือไม่:
พนักงานประจำที่ปล่อยเช่าคอนโดเป็นรายได้เสริม: แม้รายได้หลักจะเป็นเงินเดือน (40(1)) แต่เนื่องจากมีรายได้เสริมจากค่าเช่าคอนโด (40(5)) เกิน 60,000 บาทในช่วงครึ่งปีแรก จึงต้องยื่นแบบครึ่งปีด้วย
ฟรีแลนซ์/นักออกแบบที่รับงานในนามบุคคล: กลุ่มนี้จัดอยู่ในรายได้ประเภท 40(8) หากรับงานอิสระและมีรายได้รวมในช่วง 6 เดือนแรกเกินเกณฑ์ที่กำหนด มีหน้าที่ต้องยื่นโดยตรง
แม่ค้าออนไลน์ที่ขายของผ่านแพลตฟอร์ม: ไม่ว่าจะขายเป็นอาชีพหลักหรืออาชีพเสริม ยอดขายทั้งหมดจัดอยู่ในประเภท 40(8) ซึ่งต้องนำมาแสดงรายการภาษีครึ่งปีอย่างถูกต้อง
