เรื่อง "ภาษี" เป็นหน้าที่ตามกฎหมายที่ผู้มีรายได้ทุกคนต้องใส่ใจ แต่หลายคนมักละเลยหรือทำความเข้าใจผิด จนกระทั่งวันหนึ่งได้รับจดหมายแจ้งเตือนการเรียกเก็บ ภาษีย้อนหลัง ซึ่งมักมาพร้อมกับค่าปรับและดอกเบี้ยจำนวนมาก การทำความเข้าใจว่า
ภาษีย้อนหลังเกิดขึ้นได้อย่างไร สรรพากรทราบข้อมูลรายได้ของเราจากช่องทางไหน และใครบ้างที่มีความเสี่ยง จะช่วยให้คุณวางแผนรับมือและจัดการภาษีได้อย่างถูกต้องตั้งแต่เนิ่นๆ
ภาษีย้อนหลัง คืออะไร? ทำไมสรรพากรถึงรู้รายได้ของเราการเก็บภาษีย้อนหลัง คือ การที่กรมสรรพากรดำเนินการตรวจสอบและพบว่าผู้มีเงินได้ไม่ได้ยื่นแบบแสดงรายการภาษี หรือยื่นแบบแล้วแต่แจ้งรายได้ไม่ครบถ้วนตามความเป็นจริงในปีก่อนๆ สรรพากรจึงมีอำนาจประเมินและเรียกเก็บภาษีส่วนที่ขาดหายไป พร้อมกำหนดค่าปรับและเงินเพิ่ม (ดอกเบี้ย) ตามที่กฎหมายบังคับใช้
ในยุคดิจิทัล สรรพากรสามารถเข้าถึงและตรวจสอบฐานข้อมูลรายได้ได้อย่างแม่นยำจากหลายช่องทาง ได้แก่
กฎหมาย e-Payment: สถาบันการเงินมีหน้าที่ส่งรายงานบัญชีที่มีเงินโอนเข้าตั้งแต่ 3,000 ครั้งต่อปี หรือเงินโอนเข้าตั้งแต่ 400 ครั้งต่อปีที่มียอดรวมเกิน 2 ล้านบาทขึ้นไป
ระบบหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ): ข้อมูลการจ่ายเงินและการหักภาษีจากผู้ว่าจ้างจะถูกส่งตรงเข้าสู่ระบบของกรมสรรพากรโดยทันที
การเชื่อมโยงข้อมูลข้ามหน่วยงาน: มีการประสานข้อมูลร่วมกับกรมศุลกากร รวมถึงแพลตฟอร์ม E-commerce ต่างๆ
สำหรับ อายุความในการตรวจสอบย้อนหลังของบุคคลธรรมดา หากเคยยื่นภาษีไว้แต่ไม่ครบถ้วน สรรพากรมีเวลาตรวจสอบย้อนหลัง 2 ปี (และขยายได้ถึง 5 ปีหากพบเจตนาหลีกเลี่ยง) แต่ในกรณีที่ไม่เคยยื่นภาษีเลย สรรพากรจะมีสิทธิเรียกร้องและตรวจสอบย้อนหลังได้สูงสุดถึง 10 ปี
ใครบ้างที่เสี่ยงโดนภาษีย้อนหลังหากคุณประกอบอาชีพในกลุ่มเหล่านี้และละเลยการจัดการภาษี คุณอาจมีความเสี่ยงสูงที่จะโดนเรียกเก็บภาษีย้อนหลังในอนาคต
1. ฟรีแลนซ์หรือผู้รับจ้างอิสระ เป็นกลุ่มที่รับงานจากหลายผู้ว่าจ้างและได้ใบหัก ณ ที่จ่ายหลายใบ เมื่อถึงเวลาคำนวณภาษีมักจะนำรายได้มารวมยื่นไม่ครบ หรือลืมนำบางใบมารวมคำนวณ
2. พ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ มีรายการเงินโอนเข้าบัญชีบ่อยครั้งทำให้เข้าข่ายกฎหมาย e-Payment ได้ง่าย ข้อเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือคิดว่าเมื่อหักต้นทุนแล้วเหลือกำไรเพียงนิดเดียวจึงไม่ต้องยื่นภาษี แต่ในความเป็นจริงสรรพากรจะพิจารณาจาก "รายรับรวมก่อนหักค่าใช้จ่าย" เป็นหลัก
3. YouTubers, Influencers และ Streamers ผู้สร้างคอนเทนต์ที่มีรายได้หลายช่องทาง ทั้งจากสปอนเซอร์ ค่าโฆษณา และรายได้จากแพลตฟอร์มต่างประเทศ ซึ่งกฎหมายกำหนดให้นำรายได้ทั้งหมดนี้มาคำนวณภาษีด้วยเช่นกัน
4. มนุษย์เงินเดือนที่มีรายได้เสริม ผู้ที่มีงานประจำหลายคนยื่นเฉพาะเงินเดือนตามมาตรา 40(1) แต่ไม่ได้นำรายได้เสริม เช่น ขายของออนไลน์ ขับรถรับส่งผู้โดยสาร หรือเงินจากการปล่อยเช่าคอนโดมารวมยื่นด้วย
สาเหตุหลักที่ทำให้ถูกเรียกเก็บภาษีย้อนหลัง
ยื่นรายได้ไม่ครบถ้วนตามจริง: เกิดจากความหลงลืม หรือเจตนาปกปิดรายได้บางส่วน
เข้าใจผิดเรื่องเกณฑ์รายได้: คิดว่ารายได้ไม่ถึงเกณฑ์ หรือคิดจากกำไรสุทธิแทนที่จะเป็นรายรับรวม
ใช้สิทธิลดหย่อนผิดเงื่อนไข: เช่น นำกองทุนรวมหรือประกันมาหย่อนภาษี แล้วทำผิดเงื่อนไขการถือครองในภายหลัง
การถูกเรียกให้
ยื่นภาษีย้อนหลังมักสร้างภาระทางการเงินที่หนักหนาเกินกว่าที่คิด เนื่องจากมีเรื่องของเบี้ยปรับและเงินเพิ่มเข้ามาเกี่ยวข้อง การป้องกันที่ดีที่สุดคือการทำบัญชีรายรับ-รายจ่ายอย่างเป็นระบบ เก็บเอกสารหลักฐานทางการเงินให้ครบถ้วน และยื่นภาษีให้ถูกต้องตรงตามความเป็นจริงในทุกๆ ปี เพื่อให้การวางแผนทางการเงินของคุณเป็นไปได้อย่างมั่นคงและสบายใจในระยะยาว
